Terasul hanya sesuai digunakan dalam satu situasi atau keadaan rasmi atau formal seperti dalam persuratan dan majlis-majlis keraian baik yang beristiadat mahupun yang biasa.

Dalam konteks Brunei Darussalam, Gelaran bermaksud tanda kebesaran, pangkat, atau penghormatan rasmi yang dikurniakan oleh Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan Negara Brunei Darussalam kepada individu tertentu atas jasanya, kedudukan, atau keturunannya.

Berikut penjelasan yang lebih terperinci:

1. Maksud Umum

Gelaran ialah panggilan kehormatan atau kebesaran yang menunjukkan status sosial, kedudukan, atau peranan seseorang dalam masyarakat, khususnya dalam sistem Adat Istiadat dan Kesultanan Brunei.

Tujuan Pemberian Gelaran

2. Gelaran dikurniakan untuk:

• Mengiktiraf jasa dan sumbangan seseorang kepada negara, raja, atau masyarakat.
• Menunjukkan keturunan bangsawan atau hubungan kekeluargaan diraja.
• Membezakan kedudukan adat atau istiadat seseorang dalam struktur pentadbiran istana dan adat kebesaran.

3. Jenis-jenis Gelaran di Brunei

Antara kategori utama gelaran ialah:

• Gelaran Kebangsawanan Diraja – seperti Pengiran Muda, Pengiran Anak, Pengiran.
• Gelaran Kehormatan dan Kebesaran – seperti Pehin, Yang Amat Mulia (YAM), Yang Mulia (YM).
• Gelaran Adat Istiadat – diberikan kepada individu yang memegang jawatan adat seperti Pehin Orang Kaya Digadong, Pehin Orang Kaya Shahbandar, dan sebagainya.

4. Penggunaan Gelaran

Gelaran biasanya digunakan di hadapan nama seseorang, misalnya:

• Yang Amat Mulia Pengiran Anak Haji Muhammad*
• Yang Dimuliakan Pehin Orang Kaya Laila Setia Dato Seri Paduka Awang Haji …*

“Awangku” ialah gelaran yang digunakan bagi lelaki, manakala “Dayangku” digunakan bagi perempuan. Gelaran ini biasanya diletakkan sebelum nama dan melambangkan rasa hormat serta pengiktirafan terhadap keturunan bangsawan atau diraja. Penggunaan gelaran tersebut lebih lazim dalam konteks rasmi dan tradisional, khususnya dalam kalangan golongan bangsawan Melayu.

Penggunaan gelaran seperti “Awangku” dan “Dayangku” merupakan amalan budaya di Brunei. Walau bagaimanapun, gelaran ini masih menjadi sebahagian penting daripada warisan budaya dalam kalangan komuniti tertentu.

“Pengiran” ialah satu lagi gelaran bangsawan yang digunakan di Brunei. Sama seperti “Awangku” dan “Dayangku,” gelaran “Pengiran” merupakan gelaran diraja atau bangsawan yang menandakan keturunan mulia. Gelaran ini digunakan bagi lelaki dan juga perempuan.

Apabila digunakan, “Pengiran” biasanya diletakkan sebelum nama seseorang. Sebagai contoh, “Pengiran Ahmad” bagi lelaki atau “Pengiran Fatimah” bagi perempuan. Gelaran ini menunjukkan hubungan seseorang dengan keluarga diraja atau bangsawan, dan digunakan sebagai tanda penghormatan kepada individu yang mempunyai kedudukan sosial yang tinggi.

Seperti gelaran bangsawan yang lain, penggunaan “Pengiran” berakar umbi dalam tradisi budaya dan sejarah masyarakat Melayu. Ia lazimnya digunakan dalam konteks rasmi atau upacara, bagi menyerlahkan warisan keturunan bangsawan seseorang serta memperkukuh identiti budaya yang diwarisi turun-temurun.

 “Pehin” ialah salah satu gelaran kehormatan tertinggi yang dikurniakan oleh Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan dan Yang Di-Pertuan Negara Brunei Darussalam kepada individu tertentu yang telah memberi jasa besar kepada negara, sama ada dalam bidang perkhidmatan kerajaan, agama, adat istiadat, atau masyarakat.

Secara umumnya, penggunaan Panji-panji Negara Brunei Darussalam (yakni bendera rasmi negara atau panji-panji kebesaran diraja dan kementerian) adalah tertakluk kepada peraturan ketat, dan tidak boleh digunakan sesuka hati — termasuk pada pakaian, hiasan peribadi, atau barangan komersial tanpa kebenaran rasmi.

Untuk penerangan lanjut boleh datang ke Jabatan ini dan berjumpa dengan Setiausaha Adat Istiadat.

Kesimpulan: Tidak dibenarkan memakai atau menghiasi pakaian dengan panji-panji rasmi Negara atau Diraja Brunei tanpa kebenaran.
Namun, boleh menggunakan warna-warna kebangsaan sebagai inspirasi reka bentuk — dengan cara yang menghormati adat dan martabat negara.

Bagi Bendera Pengiran-Pengiran  Peranakan bolehlah memohon dengan menulis surat ke Jabatan Adat Istiadat Negara bagi dibekalkan dengan bendera keturunan pemohon, walaubagaimanapun permohonan ini perlu diselidiki terlebih dahulu dan akan memakan masa bagi menyiapkan sehelai bendera mengikut keberadaan kain dan panji-panji tersebut.

Bendera-bendera untuk Pehin-Pehin Manteri boleh dipohonkan ke Jabatan Adat Istiadat Negara dengan menulis surat kepada Yang DiPertua. Walau bagaimana pun, Jabatan Adat Istiadat Negara hanya membekalkan kain bendera manakala upah menjahit bendera adalah ditanggung oleh pemohon.

Pengibaran bendera yang tidak dalam keadaan baik boleh mendatangkan implikasi terhadap imej dan identiti kebangsaan kita. Dengan itu dipohonkan untuk menurunkan atau menggantikan bendera yang usang bagi menjaga maruah dan kehormatan simbol negara kita.

Bagi Pengiran-pengiran Peranakan yang berhak adalah dengan mengisi borang jabatan ini dan disertakan salasilah keturunan yang dikeluarkan oleh jabatan pusat sejarah.

Bagi Pegawai kerajaan bahagian II (B2) keatas, hendaklah memohon melalui pentadbiran masing-masing dengan mengisikan borang permohonan (Borang B i/ii/iii) disertakan surat lantikan dan dokumen-dokumen yang diperlukan.

Kebiasaannya JAIN akan bertindak sebaik saja menerima persuratan yang menyatakan kenaikan pangkat atau perubahan jawatan, Untuk itu boleh menghantarkan persuratan kenaikan dan mengemaskini borang mengikut tanggagaji baru.

Ceramah, taklimat dan bengkel terbuka kepada semua jabatan kerajaan, syarikat swasta, institusi pendidikan, persatuan, dan individu berkumpulan.

Biasanya, taklimat untuk kumpulan diadakan untuk minimum peserta 5 orang dan maksimum 70 orang untuk di Dewan JAIN atau jumlah maksimum peserta tertakluk kepada lokasi pemohon.

Adat Istiadat Brunei
– Pengertian Adat Istiadat.
– Dasar Kepada Adat Istiadat Brunei.

Bahasa Dalam & Kepentingannya
– Pengertian Bahasa Dalam.
– Kata pengganti diri Bahasa Dalam.

Susunan Kedudukan Jemputan & Protokol
– Senarai dan susunan kedudukan jemputan.
– Protokol dalam majlis.
– Persediaan sebelum majlis.

Persuratan Rasmi
– Pengertian persuratan.
– Tatacara persuratan dengan Kerabat Diraja & Pembesar Negara.

Tatatertib Dalam Majlis-Majlis Beradat Istiadat
– Asas penentuan duduk dalam majlis.
– Adab bersopan santun dalam majlis.

Naubat & Gendang Jaga-Jaga
– Perbezaan Naubat dan Gendang Jaga-Jaga.
– Perjalanan Majlis Membuka Naubat.

Menambat Dastar & Menapih Sinjang
– Pengertian dastar dan jenis-jenisnya.
– Tunjukcara menambat dastar dan menapih sinjang.

Lapau
– Taklimat & Lawatan